Kategori: Makaleler

İzmir’de Bir Kahve, Birkaç Dost ve “Tasavvufta Işık Ne Anlama Gelir?” Sorusu İzmir’de yaşamak bazı günler ciddi anlamda “hayatın hafif modu” gibi. Güneş fazla düşünmüyor, insanlar fazla kasmıyor, ben de çoğu zaman “bugün hayatta kalma görevini başarıyla tamamladım” hissiyle dolaşıyorum. Ama bir yandan da… kafamın içi hiç susmuyor. 25 yaşındayım. Arkadaş ortamında sürekli espri yapan, ortamı güldüren ama eve gidince tavana bakıp “ben bugün ne söyledim ya” diye 2 saat analiz yapan biriyim. İşte böyle bir günün ortasında, kahve masasında biri bana o meşhur soruyu attı: “Abi Tasavvufta ışık ne anlama gelir?” Ben mi? Tabii ki ilk refleksim: “Light mode…

Koşarken Hangi Kaslar Gelişir? – Bilim ve Hislerin Buluşması Koşmak… Basit bir eylem gibi görünse de, aslında vücudun pek çok kasını devreye sokan bir koordinasyon harikası. İçimdeki mühendis hemen başlıyor: “Bak, burada hareket fiziği devrede, kuvvet, momentum, kas liflerinin tipi… Hangi kaslar hangi işlevi görüyor, bilimsel olarak açıklamak gerek.” Öte yandan içimdeki insan tarafı ise nefesin hızlandığı, rüzgarın suratına çarpışını hissettiği anlarda tüm analitik hesapları bir kenara bırakıyor ve sadece koşmanın verdiği özgürlüğü yaşıyor. Koşarken hangi kaslar gelişir sorusuna yaklaşırken, aslında iki temel bakış açımız var: mekanik/anatomi perspektifi ve duygusal/performans perspektifi. İkisini de ele almadan tam bir cevap vermek mümkün…

Ihlamur Kaynatılırken İçine Ne Konur? Bilimsel ve Gündelik Bir Bakış Ihlamur, çoğumuzun soğuk kış akşamlarında ya da boğazımızda hafif bir tahriş olduğunda başvurduğu kurtarıcıdır. Peki, “Ihlamur kaynatılırken içine ne konur?” sorusunun cevabı sadece limon ve bal ile sınırlı mı, yoksa işin içinde biraz bilim de mi var? Gelin, hem laboratuvar gözlüğümüzü takalım hem de mutfaktaki tencere başında kendimizi kaybetmeden anlatalım. Ihlamurun Kimyası: Suyu Sıcakta Neden Seviyoruz? Ihlamur çiçekleri, Latincesiyle Tilia türleri, içerdiği uçucu yağlar, flavonoidler ve polisakkaritlerle dikkat çeker. Basitçe söylemek gerekirse, bu bitkiler doğanın kendi reçetesi gibi: boğazınızı yumuşatıyor, rahatlatıyor ve hafif bir sakinlik hissi veriyor. Kaynatma aşamasına gelince,…

Nakliye Fiyatları Ortalama Ne Kadar? Ekonomik Bir Analiz Her gün elimizin değdiği ürünlerin arkasında, çoğu zaman farkında olmadığımız bir ekonomik süreç yatar. Bu süreç, yalnızca malın üretimi veya satışıyla sınırlı değildir; nakliye, yani ürünlerin üretim noktasından tüketiciye ulaşmasına kadar geçen lojistik zincir, fiyatların oluşumunda kritik bir rol oynar. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, nakliye maliyetleri de bir seçim meselesidir: Daha hızlı mı, daha ucuz mu, yoksa çevre dostu mu? Bu soruların yanıtı, yalnızca bir ekonomistin gözünden değil, kaynakların sınırlılığı ve kararların sonuçlarını düşünen herkesin perspektifinden önemlidir. Mikroekonomik Perspektif: Bireysel Karar Mekanizmaları ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kararlarını analiz…

Bütün Peygamberler Kimin Soyundandır? Tarihsel ve Dini Perspektif İçimdeki mühendis böyle diyor: “Olaya veriyle yaklaşmak lazım; peygamberlerin soylarını tarihsel belgeler, arkeolojik buluntular ve dini metinler üzerinden inceleyebiliriz.” Öte yandan içimdeki insan tarafı fısıldıyor: “Ama bunu sadece soya indirgemek eksik olur; hikâyelerin, kültürel mirasın, insan deneyiminin de içinde bir ruh var.” İşte bu ikili sesle başlıyorum yazmaya. Bütün peygamberler kimin soyundandır sorusu, hem İslam hem de diğer semavi dinlerde farklı cevaplar alıyor. İslam geleneğinde peygamberler, Adem’in soyundan gelir. Kur’an’da birçok peygamberin ismi geçerken, bu peygamberlerin ortak bir insanlık kökeninden geldiği vurgulanır. Özellikle Hz. İbrahim, İsmail ve İshak gibi peygamberlerin soyunun belli…

İnsanın Kendine Sorduğu Sorular: Madde ve Anlam Üzerine Bir Düşünce Denemesi Gözlerinizi kapatın ve basit bir mineralin, örneğin magnezyum fosfatın, dünyadaki yerini hayal edin. Bu küçük bileşik, sadece kimyasal bir formül mü, yoksa etik, epistemolojik ve ontolojik soruların kapısını aralayan bir nesne mi? İnsan, varlığını sorguladığında, sıradan bir maddenin bile bilgi ve değer kuramı açısından düşündürücü boyutları olabilir. Peki, bir maddeyi bilmek, onu kullanmak ve ona anlam yüklemek arasındaki fark nedir? Magnezyum Fosfatın Kimyasal ve Güncel Kullanım Perspektifi Magnezyum fosfat (Mg₃(PO₄)₂), öncelikle tıpta antiasit ve kas gevşetici olarak kullanılır. Tıp literatüründe, mide asidini nötralize etmesi ve kas spazmlarını azaltması ile…

Tavuk Hangi Hayvan Grubuna Aittir? Tamam, baştan söyleyeyim: tavuk sıradan bir hayvan gibi görünse de, aslında hakkını veren ve hakkını arayan bir biyoloji tartışmasının tam ortasında duruyor. Çoğumuz için “tavuk = kahvaltıda omlet, mangalda lezzet” formülüyle sınırlı bir bakış açısı var ama gelin bir adım geri çekilip ciddi ciddi soralım: tavuk hangi hayvan grubuna aittir ve neden önemlidir? Tavuk: Basitçe Sınıflandırma Biyoloji dersinden hatırlayabileceğiniz üzere, tavuk bir kuştur. Evet, kanatları var, tüyleri var, yumurta bırakıyor; yani klasik kuş tanımına birebir uyuyor. Daha bilimsel konuşacak olursak, Aves sınıfına, yani kuşlar grubuna aittir. Tavukların Latincesi Gallus gallus domesticus. “Domestik tavuk” demek, yani…

Kovalent Olmayan Bağlar Nelerdir? Günlük Hayatta Kimya Kimyanın Temel Taşları: Bağlar ve Çeşitleri Kimya, görünmeyen dünyaların keşfi gibidir. Moleküller, atomlar arasında kurulan bağlarla bir arada durur, ama bu bağların farklı türleri vardır. “Kovalent bağ” diye bir şey duyduğunuzda, belki aklınıza iki atomun “elektron paylaşması” gelir. Peki ya kovalent olmayan bağlar? Kimyayı biraz daha derinlemesine keşfetmeye başladığınızda bu terimlerle sıkça karşılaşacaksınız. Ama korkmayın, bunu anlamak o kadar da karmaşık değil. Kovalent olmayan bağlar, atomların birbirine “elektron paylaşmak” yerine başka şekillerde bağlandığı türdeki bağlardır. Yani bir şekilde, atomlar birbirlerine yakın olmakla kalmaz, farklı yollarla etkileşimde bulunurlar. Kovalent bağların aksine, burada atomlar elektronları…

İnsan Davranışları ve Ülke Ekonomisinin Psikolojik Merceği Ekonomik veriler çoğu zaman soğuk, sayısal ve nesnelmiş gibi görünür. Yine de bir ülkenin büyüme hızı, sadece rakamlardan ibaret değildir; onu şekillendiren bireylerin duygusal zekâ düzeyi, karar alma süreçleri ve toplumsal davranışlar da vardır. Kendi merakım, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri anlamak yönünde; bu yüzden bir ülkenin büyüme hızını hesaplarken psikolojik bir perspektif geliştirmek hem heyecan verici hem de öğretici. Bu yazıda, büyüme hızını yalnızca ekonomik bir terim olarak değil, insan davranışlarının, toplumsal etkileşimin ve bilişsel karar süreçlerinin bir ürünü olarak inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji ve Ekonomik Karar Verme Bir ülkenin büyüme…

Hemşirelik Bölümü Hangi Puan Türü? Küresel ve Yerel Açıdan Bir İnceleme “Hemşirelik bölümü hangi puan türü?” sorusu, tıpkı birçok üniversite bölümü gibi, her yıl binlerce öğrencinin aklını kurcalayan bir konu. Hemşirelik, sağlık alanında bir meslek olarak oldukça prestijli ve önemli bir yer tutuyor. Ancak, bu alana adım atmak isteyenlerin önünde ilk büyük engel, hangi puan türüyle bu bölüme yerleşilebileceği sorusu. Ben de Bursa’da yaşayan, hem Türkiye’yi hem de dünyayı takip etmeye çalışan bir beyaz yaka çalışanı olarak, bu yazıyı yazarken bu soruya farklı açılardan bakmaya çalışacağım. Küresel perspektifin yanı sıra, Türkiye’de hemşirelik bölümüne dair durumu ve puan türünü de inceleyeceğiz.…